Pierwsze ciągniki John Deere
Traktor Waterloo Boy
W 1918 roku firma John Deere przejmuje przedsiębiorstwo Waterloo Engine
Company zajmujące się produkcją ciągników „Waterloo Boy”. Dzięki temu John Deere
mógł wejść na niedostępny dla rynek producentów ciągników rolniczych. W 1923
podjęta zostaje decyzja o wstrzymaniu produkcji traktorów typu Waterloo Boy i
przygotowany zostaje nowy ciągnik, nad którym prace zapoczątkowali jeszcze
inżynierowie Waterloo Engine Company. Nowy traktor oznaczony literą „D„ stał się
sukcesem firmy oraz pozwolił na umocnienie Deer’a na rynkach sprzedaży ciągników
w świecie.
Do napędu traktora John Deere „D” wykorzystano udany dwucylindrowy leżący 25
konny silnik o średnicy cylindra 13,9cm i skoku 17,7cm, przejęty z ciągnika
„Waterloo Boy” oraz jego 2 biegową skrzynię przekładniową. Konstrukcja nośna i
pozostałe rozwiązania zostały zaprojektowane od nowa. W modelu „D” odstąpiono od
archaicznej ramy nośnej ze stalowych belek na rzecz samonośnego nadwozia
złożonego z silnika, bloku skrzyni biegów i mostu skręconych do siebie modułami
tworzących jedną całość.
John Deere model „D” z 1924 roku to pierwszy traktor sprzedawany pod tą marką
Czołowa
przekładnia zębata tylnych zwolnic pracowała szczelnie zamknięta w kąpieli
olejowej. Podniesiona prędkość obrotowa silnika z 750 do 800 obr/min wpłynęła na
zwiększenie mocy silnika do 30KM. W 1928 roku inżynierowie John Deere’a
rozwiercili średnicę tłoków o 1,9cm i następnie wprowadzili kilka modyfikacji
silnika, co w rezultacie przyniosło zwiększenie mocy do 41,5KM mierzonych na
kole pasowym silnika. Tak zmodyfikowany silnik zaczęto montować w modelach „D”
od 1935 roku. Jednocześnie w skrzyni biegów traktora dołożony został 3 bieg.
John Deere „A”
Jednocześnie firma John Deere odczuwała brak w swojej ofercie małego ciągnika
przeznaczonego do prac międzyrzędowych i specjalistycznych. Szczególnie dawała
się we znaki w tym zakresie konkurencja firm International Harvester i Allis
Chalmers. Dlatego prowadzone były prace konstrukcyjne mające na celu przygotować
lekki traktor przeznaczony do upraw międzyrzędowych.
Specjalistyczny ciągnik John Deere A przeznaczony do upraw rzędowych
Nowy ciągnik oznaczony symbolem
„A” częściowo bazował na podzespołach modelu „D”. Wykorzystano w nim sprawdzony
2 cylindrowy silnik znany jeszcze z modelu Waterloo Boy, z tym, że skok cylindra
w tym traktorze początkowo był krótszy i wynosił 16,5cm a następnie niedługo po
tym wydłużono ten parametr do 17,2cm co nieznacznie wpłynęło na wzrost mocy z 25
do 29,6KM. Silnik ten uruchamiano początkowo na benzynie a następnie po
rozgrzaniu zasilanie było przełączane na naftę. Ważną modyfikacją w stosunku do
modelu „D” było wprowadzenie 4 biegowej skrzyni przekładniowej pozwalającej
lepiej dopasować prędkości do poszczególnych zabiegów agrotechnicznych. Układ
zmiany biegów bazował na 2 przekładniowej wczesnej skrzyni modelu „D”, którą
wyposażono w tzw. przyspieszacz czyli przekładnię zwiększającą prędkość.
Modyfikacji poddana została także obudowa skrzyni biegów, zwolnice schowane w
głównej obudowie, oraz przednia rama. Wszystko po to żeby dać ciągnikowi większy
prześwit niezbędny do prac z narzędziami montowanymi pod ramą traktora.
Wprowadzona wielowypustowa oś pozwalała na płynną zmianę rozstawu tylnych kół –
rozwiązanie to było szczególnie przydatne w pracach międzyrzędowych gdzie
stosowano rozmaite szerokości rzędów.
Ten model traktora rozpoczęto produkować w 1934 roku. Jako pierwszy ciągnik w
ofercie tej firmy mógł być wyposażony w koła ogumione. Produkowano kilka odmian
podwozi tego ciągnika w tym najbardziej popularna wyposażana była w bliźniacze
przednie koła.
Pomost traktora John Deere A
John Deere „B”
Równolegle obok modelu „A” w 1934 roku na liniach produkcyjnych ukazał się
niemalże identyczny ciągnik oznaczony literą „B” z takim samym silnikiem lecz o
nieco mniejszej mocy maksymalnej wynoszącej około 14KM mierzonych na kole
pasowym.
Nowa stylistyka i zmiany
W 1938 roku firma John Deere zatrudniła znakomitego stylistę H. Dreyfusa, żeby
nadał archaicznie wyglądającym ciągnikom świeżego wyglądu. Wszystkie modele A,
B, D, otrzymały opływową maskę i błotniki zaprojektowane w jednej linii. Ta
stylistyka przetrwała następne 20 lat.
W tym samym roku wraz z nową stylistyką nadwozi, John Deere wprowadził nieco zmian w swoich ciągnikach. Model „A” otrzymał 6 biegową skrzynie bazującą na 3 przekładniowej skrzyni modelu „D” ale wyposażoną w przyspieszacz poszczególnych biegów. W ciągniku „B” zwiększono „proporcjonalnie” skok tłoka i średnicę cylindra o 6mm oraz wydłużono już w 1937 roku ramę, uzyskując więcej miejsca dla narzędzi zawieszanych pośrodku ciągnika.
John Deere „H”
W 1938 roku w ofercie firmy pojawił się kolejny model traktora typu „H” będący
pośrednim ciągnikiem między John Deerami „A” i „B”. Bardzo zbliżony do modelu
„B” o mocy 15KM, początkowo był oferowany jako 4 kołowy, ale w 1940 roku
pojawiła się jego odmiana HN z pojedynczym kołem z przodu. Ciągnik „H” miał 3
biegową skrzynię przejętą z modelu „B”.
John Deere H
Nożny pedał gazu umożliwiał
przekroczenie maksymalnych obrotów silnika i uzyskiwanie wyższych prędkości
transportowych na poszczególnych biegach. Zgodnie z zaleceniami producenta można
było tego dokonywać jedynie podczas jazdy na szosie.
W 1940 roku w ciągnikach „B” zaczęto montować 6 przekładniowe skrzynie z
przyśpieszaczem znane już od 1938 roku w modelu „A”.
40 lat niezawodne
Bardzo wytrzymałe i za razem proste traktory John Deere napędzane dwucylindrowym
leżącym silnikiem, zyskały sobie przez 40 lat produkcji wielu zwolenników.
Modele „D” były oferowane w wielu odmianach, aż do 1953 roku zyskując sobie
miano solidnych i niezawodnych ciągników. Ostatni ciągnik „A” zjechał z taśmy
produkcyjnej w 1952 roku, a modele „B” i „H” zastąpione zostały w 1947 roku
całkowicie nowym traktorem John Deera napędzanym rzędowym pionowym silnikiem.
Rafał Mazur